Ayakkabı Sektöründe İş Güvenliği
Ayakkabı Sektöründe İş Güvenliği sektör bazında istihdam edilen çalışan sayısı göz önünde bulundurulduğunda küçük ve orta ölçekli işletmeler sınıfında yer alan iş yerlerine göre çalışan sayısının oldukça fazla olduğu görülmektedir. İstatistikler incelendiğinde, meydana gelen iş kazalarının büyük bir bölümü “ makinalarin sebep olduğu kazalar” olarak iş kazaları sebepleri sıralamasında ilk sıralarda yer alıyor. Bu durum makinalarin çalışanlara verebileceği zararları önleme amaçlı koruyucu önlemlerin yeterli seviyede sağlanmadığını ortaya koymaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği’nin önleyici yaklaşımının temelini; risk değerlendirmesi, acil durum planları ve eğitimler oluşturur. Risk Analizi, iş yerinde, çalışanlara zarar verecek olan etmenlere karşı yeterli tedbir alınıp alınmadığını ortaya koyan teknik bir yaklaşımdır. Risk değerlendirmesinde amaç; iş yerinde, çalışanların, sağlık ve güvenliklerini tehdit eden etmenlerin tespit edilmesi, derecelendirilmesi ve önleyici tedbirlerin belirlenerek çalışma ortamı risklerini kabul edilebilir seviyeye düşürmektir.
İçindekiler
Fiziksel ve Kimyasal Tehlikelerden Kaynaklanan Hastalıklar
Yüksek seviyelerde titreşimle çalışan çivileme makinalarinde uzun süre çalışma yapılması durumunda çalışanda Raynaud Sendromu görülebilir.
Uygun ergonomik koşulları sağlamayan tezgahlarda ve dikiş makinalarinde çalışan işçilerde sırt ağrıları ve aşırı kullanımdan kaynaklı kas ağrıları bu sektörde sık görülen kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarıdır.
Gürültü ayakkabı imalathanelerinde rastlanılan en önemli meslek hastalığı risklerinden biridir. Kullanılan çekiçten, makinalare bir çok kaynak buna neden olabilir. Başta geçici ve kalıcı işitme kayıpları olmak üzere, huzursuzluk, sinirlilik, dikkat dağınıklığı, yorgunluk ve iletişimsizliğe yol açabilir.
Ayakkabıcılık sektöründe kullanılan yapıştırıcıların içeriğinde insan vücuduna zarar verecek miktarda benzen bulunabilir. Benzen miktarı bazı yapıştırıcılarda yüzde altı’ya kadar çıkmaktadır. Benzenli yapıştırıcılar kandaki alyuvar, akyuvar ve trombositlerin zayıflamasına sebep olduğu için öncelikle zayıflama, bununla beraber şiddetli anemi(kansızlık) vakaları ayakkabı işçilerinde görülebilecek meslek hastalıklarındandır. Benzen aynı zamanda kemik iliğinde de tahribat yapar ve bu durumda lösemi (kan kanseri) ortaya çıkma riski artar.
Trombositopeni ve pansitopeni, benzenden kaynaklanan diğer hastalıklardır. Ayrıca n-hegzan içeren yapıştırıcılar ise periferal nörite neden olabilir.
Ayakkabı üretimi ve tamiri yapılan işyerlerinde çalışan işçilerde nazal kanserin farklı türlerinin (adenokarsinom, skuamöz hücreli karsinom, transizyonel hücreli kanser) görülme riski artar. Yüksek burun kanseri riski, hazırlık ve bitirme aşamalarında çalışan ve bu bölümlerde fazla miktarda deri tozuna sunuk kalan işçilerde artmaktadır. Fakat, bu sunuk kalmanın neden olduğu hangi işleyişin kanser riskini artırdığı hala bilinmemediği yadsınamaz bir gerçektir.
Ayrıca sektörde kullanılan bazı cilalar, boyalar ve polikloropren tutkallar dermatit riski taşıyabilir.
Ayakkabı Sektöründe Kazalar
Ayakkabıcılık sektöründe oldukça yoğun olarak kullanılan yanıcı sıvılar işyerlerinde B sınıfı yangınların çıkma riskini artırır. Yapıştırıcılarda ve boyalarda bulunan solvent ve spreyler kolay alevlenebilen sıvılardır. İşyerlerinde alevlenebilir sıvı çeşidi fazla olduğundan bu sıvıların depolandıkları alanlarda çıkabilecek bir yangında ortaya çıkan ısı diğer sıvıları da yanma noktalarına ulaştırabilir ve bu da yangınların hızlı bir şekilde büyümesine sebep olabilir.
Bu sektörde kullanılan makinalar ciddi riskler taşır. Özellikle, presler, zımba makinalari, bıçaklı ve merdaneli parçalar, dikiş makinalarindeki oynar bıçaklı kesiciler, rotatif pressler çalışma sırasında operatörlere zarar verebilirler. Damgalama makinalarinin çarpması sonucu yaralanmalar meydana gelebilir. Kesim kalıplarının çalışanların ayaklarına düşmesi veya ayaklarının bunlara sıkışması de diğer kaza tehlikelerindendir.
Ayakkabı Sektörü için Sağlık ve Güvenlik Önlemleri
Ayakkabıcılık sektörde kullanılan kimyasaların sağlık ve güvenlik açısından oldukça iyi incelenmeleri gereklidir. Kullanılan kimyasalların Malzeme Güvenlik Bilgi formlarının işyerinde bulundurulması ve düzenlemelerin buna göre yapılması gerekmektedir.
Ayakkabıcılık sektöründe sıvılardan kaynaklanabilecek yangınlardan korunmak için, kullanılan kimyasalların Malzeme Güvenlik Bilgi Formları(MSDS) incelenmeli ve kimyasallara buna göre işlem yapılmalıdır. Malzemelerin özelliklerinde kaynaklanan yangın tehlikeleri çok iyi bir inceleme yapılarak önlenebilir. Ayrıca depolanan kimyasal miktarları mümkün olan en az seviyede olmalıdır. Kimyasalar uygun dolaplarda ve alanlarda istiflenmelidir.
Deri tozuna maruz kalarak çalışan işçilerin Kişisel Koruyucu Donanımları(KKD) uygun olarak seçilmelidir. Kullanılan yapıştırıcılar ve tutkalla derinin direk temasından kaçınabilmek için çalışanlara fırça ve eldivenler temin edilmelidir.
Tezgahlar ve dikiş makinalarinin ve bu makinalarin çevrelerinin çalışanların vücut yapısına uygun ve ergonomi ilkeleri dikkate alınarak tasarlanması ve düzenlenmesi gerekir.
Titreşimli makinalari kullanan çalışanların maruziyet değerlerini azaltmak için çalışma saatleri çalışanlar arasında değişiklik yapılacak şekilde planlanmalıdır.
Makinalarin kullanımı sırasında gerçekleşebilecek yaralanmaların engellenmesi için çift-el control kumanda sistemleri kullanılmalıdır. Keski boylarına uygun olacak şekilde makinalarin vuruş oranları güvenli bir seviyeye indirilebilir. Kesiciler uygun yükseklikte sabitlenmeli ve tutacaklı flanşlarla donatılmalıdır. Taban kalıplama ve topuk presleri el erişiminin engellenebilmesi için uygun makina koruyucuları ile korunmalıdır. Aynı şekilde damgalama makinaları çarpma ile yaralanmaları engellemek için makine koruyucuları ile korunmalıdır. Frezleme makinaları ve planya tezgahlarındaki silindir ve bıçakların kenarları yine makine koruyucuları ile kontrol altına alınmalıdır. Perdah makinalarının gölgelendirme ve cilalama tekerleri ve bunların üzerinde bulunduğu akslar çalışanlara zarar vermeyecek şekilde makina koruyucularıyla donatılmalıdır.
Bu işyerlerinde elektrik kaynaklı yangınların engellenmesi için statik elektriğe karşı önlemler alınmalıdır. Yapıştırıcı kullanılan makina ve sistemler statik elektrik yük birikmesine karşı topraklanmalıdır. İmalat, üretim ve depolama birimlerinde elektrik arkı ve kıvılcımı çıkaran el aletleri kullanılmamalıdır. Havalandırma aspiratörlerinin motorları kapalı tip olmalı veya aspiratörün motor ve diğer kısımları bina dışında olacak şekilde düzenlenmelidir.
Sağlık açısından oldukça zararlı olan benzenli yapıştırıcılar yerine petrollü yapıştırıcılar kullanılarak çalışanların lösemiye yakalanma riski azaltılabilir. Kimyasalların buharlarına maruz kalınan işler diğer çalışanların bulunduğu bölümden ayrılmalı ve bu bölümlerde uygun lokal havalandırma yöntemi mutlaka kullanılmalıdır.
İş Ayakkabılarında Genel Standartlar yazımıza linkten ulaşabilirsiniz. Ayrıca blog yazılarımızı takip ederek tüm sektörle alakalı güncel bilgilere ulaşabilirsiniz. Tüm bunlara ek olarak web sayfamızdaki sosyal medya butonlarından Engin İSG firmamızın Facebook, Twitter, Instagram ve Youtube sosyal ağ hesaplarımıza erişim sağlayabilir bizi takip edebilirsiniz.
Engin OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) olarak tüm sektörlere İSG hizmetleri veriyoruz, talep ve istekleriniz konusunda web sitemiz üzerinden fiyat teklifi alabilir yada 0850 441 67 42 telefon numarasını arayarak ücret Bilgisi öğrenebilirsiniz. Ayrıca tüm hizmetlerimiz için güncel kampanyalarımızdan ve özel indirimlerimizden faydalanabilirsiniz
