İçindekiler
İş Ayakkabılarında Genel Standarlar
Ayak ve bacak yaralanmaları inşaat, maden, metal sanayi ve benzeri bir çok iş kolunda sıkça rastlanılan kazalardır. Farklı sektörlerde, ağır parçaların ayak üzerine düşmesi, erimiş metal ya da sıvıların, kimyasalların ayak ya da bacak üzerine dökülmesi veya sıçraması sonucu doku kayıplarının ve yanıkların oluşması, sivri cisimlerin batması, sıcak zemin üzerinde çalışma kaynaklı sağlık problemleri, kaygan zemin üzerinde çalışma sonucu düşmeler, elektrik çarpmaları, alerjik deri reaksiyonları, egzema ve böcek ve yılan sokmaları gibi çeşitli risklerle karşılaşılmaktadır.
Ayak ve bacak korumada önemli olan maruz kalınan riske uygun ayakkabı, dizlik, bot ya da çizme gibi KKD’lerin seçilmesidir. Çalışma ortamında ve çalışılan zeminde sıcaklığın derecesi, bu sıcaklıktaki çalışma süresi, ortamda kullanılan maddeler, hangi işlemlerin yapıldığı ve nasıl çalışıldığı, zeminin kayganlığı, elektrik direnci, ayakkabının dış ya da iç mekanda mı kullanılacağı, uzun süreli ayakta durulması ve benzeri konularda bilgi edinilmelidir. Hangi tip ayakkabıya ihtiyaç duyulduğuna karar verildikten sonra dikkat edilecek diğer hususlar arasında ayakkabının yüzeyi, tabanı, çelik iç tabanı ve bilek kısmı bulunmaktadır.
CE işareti bulunulan ayakkabı, kişisel koruyucu donanım uluslararası EN ISO 20344 standardındaki zorunlu testlerden geçmiş, performansı yüksek kalitede malzemelerden yapılmış demektir.
İŞ AYAKKABILARINDA ORTAK SEMBOLLER
- P : Çelik ara taban (1100 kg’a kadar geçirgenlik direnci)
- HI : Sıcaklığa karşı izolasyon
- C : Elektrik direnci 100 Kilo Ohm’a kadar (iletken ayakkabı)
- A : Antistatik ayakkabı (elektrik direnci 0.1 – 1000 MegaOhm arası)
- HRO : ısıya dirençli taban (300ºC’ye kadar)
- WRU : suya dayanıklı saya (ayakkabı yüzeyi)
- CI : Soğuğa karşı izolasyon
- E : topuk bölgesinin enerji abzorbsiyonu
- ESD : elektrostatik boşalım
EN ISO 20345 İŞ AYAKKABILARI (200 JOULE – ÇELİK DARBE DAYANIMI)
- SB : Temel Güvenlik
- S1 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı Taban
- S1 P : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı Taban, Çelik Ara Taban
- S2 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı Taban, Suya Dirençli
- S3 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Yağa Dayanıklı Taban, Suya Dirençli , Çelik Ara Taban
EN ISO 20347 İŞ AYAKKABILARI (BURUN DARBE DAYANIMI OLMAYAN)
- 01 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi
- 01 P : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi , Çelik Ara Taban
- 02 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Suya Dirençli
- 03 : Anti statik, Şok Emici Topuk Bölgesi, Suya Dirençli, Çelik Ara Taban
AYAKLARA ZARAR VEREBİLECEK MUHTEMEL TEHLİKELER ŞUNLARDIR
1- Çalışanların ağır malzemeleri kaldırmaları durumunda
2- Aşınmış elektrik teller
3- Keskin kenar veya köşeler
4- Kaygan zeminler
5- Islak ortamlar
6- İnşaatlar / Yıkma çalışmaları
7- Kimyasallar
1- PARMAK KORUYUCU AYAKKABILAR :
Yuvarlanan ve ağır malzemelerle çalışılan işlerde, ayak parmaklarının korunması için çelik burunlu ayakkabı, bot, çizme kullanılır.
Güvenlik ayakkabılarının burunlarındaki metal bombeler için çeşitli ülke veya kuruluşların test standartları vardır. Ülkemizde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 532. maddesinde; emniyet ayakkabılarının burunlarındaki metal bombeler, 100 santimetreden(1M) düşecek 20 kilogram(20000GR) ağırlığa dayanacak şekilde çelik veya başka bir maddeden yapılmış olacaktır” denilmektedir.
2- İLETKEN AYAKKABILAR :
Patlayıcı maddelerle çalışılan yerlerde, insan vücudunda oluşan statik elektriğin, tehlikesiz bir şekilde, toprağa iletilmesi için kullanılır.
3- YALITKAN AYAKKABILAR :
Elektrik işlerinde çalışan işçilere yalıtkan ayakkabı verilmelidir. Elektrik şoku kazalarında koruyucudurlar. Bu ayakkabıların altı yüksek gerilime dayanıklı lastikten olur. Kuru ve sağlam haldeyken tesirli bir koruma sağlar.
4- TOZLUKLAR :
Bacakları, ateşe ve sıçrayan kıvılcımlara karşı korumak için döküm işlerinde ve fırınlarda kullanılır. Tozluklar, pantolon veya tulum ve ayakkabı üzerine giyilir. Erimiş maddelerle yapılan çalışmalarda, özellikle diz kapağını örten, yanmaz malzemeden yapılmış tozluklar kullanılır.
5- ZİYARETÇİLER İÇİN AYAK KORUYUCULAR
Ziyaretçiler için üretilmiştir. Ayağı darbelerden, ezilmelerden koruyan çelik burunu vardır. Esnek yapısı sayesinde tüm günlük ayakkabılara takılabilir. Farklı ziyaretçiler tarafından defalarca kullanılabilir.
6- KIVILCIM ÇIKARMAYAN AYAKKABILAR :
Patlayıcı madde fabrikalarında, benzin veya diğer kolay tutuşabilecek hidrokarbonlar taşıyan tankların temizlenmesinde çalışanlar kıvılcım çıkarmayan ve aynı zamanda metal çivisi olmayan ayakkabıları kullanmalıdırlar
7- BOT VE ÇİZMELER :
Sulu, çamurlu ve asitli ortamlarda altı lastik veya plastik botlar ve çizmeler kullanılır.
AYAK VE BACAK KORUYUCULARININ KULLANILMASININ GEREKLİ OLABİLECEĞİ İŞLER VE SEKTÖRLER
Delinmez tabanlı emniyet ayakkabıları:
– Karkas ve temel işleri, yol çalışmaları
– Çatı işleri
– İskelelerde yapılan çalışmalar
– Kalıp yapma ve sökme işleri de kapsayan beton ve prefabrike parçalarla yapılan çalışmalar
– Bina yıkım işleri
– Şantiye alanı ve depolardaki işler
Delinmez taban gerektirmeyen emniyet ayakkabıları:
- Çelik köprüler, çelik bina inşaatı, sütunlar, kuleler, hidrolik çelik yapılar, yüksek fırınlar, çelik işler ve haddehaneler, büyük konteynerler, büyük boru hatları, vinç, ısı ve enerji santrallerinde yapılan işler
- Tadilat ve bakım işleri
- Ergitme ocakları, metal işleri, demir işleme presle demire şekil verme, sıcak presleme işleri ve metal çekme fabrikalarında yapılan işler
- Fırın yapımı, ısıtma ve havalandırma tesisatının kurulması ve montaj işleri
- Seramik endüstrisinde fırınların içinin döşenmesi
- Yeraltında ve taşocaklarında yapılan işler, hafriyat işleri, kömür işletmelerinde yapılan dekupaj işleri.
- Seramik endüstrisinde kalıp işleri
- Seramik eşya ve inşaat malzemesi kalıp işleri
- Taşıma ve depolama işleri konserve yiyeceklerin paketlenmesi ve dondurulmuş etle yapılan işler
- Gemi yapım işleri
- Demiryolu manevra işleri
- Taş yontma ve taş işleme işleri
Kaymayı önleyici ve delinmeye dayanıklı ayakkabılar:
– Çatı işleri
Kolayca çıkarılabilen emniyet ayakkabıları:
– Ergimiş maddelerin ayakkabıdan içeri girme riski bulunan işler
Yalıtkan tabanlı koruyucu ayakkabılar:
– Çok sıcak veya soğuk malzemelerle yapılan çalışmalar
İŞ AYAKKABILARINDA SAĞLIK
- İş ayakkabısı kullanımında en sık rastlanan sorun mantar enfeksiyonlarıdır. Ancak bu sorun çoğunlukla hijyen kurallarının bilinmemesi ve/veya uyulmamasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında çalışanların iş ayakkabısı giymekten kaçınmasında en önemli sebeplerden biri de ağırlığıdır. Bu sebeple iş ayakkabısı seçiminde ağır olmamasına (maks. 1 kg/çift) dikkat edilmelidir.
- Ayakkabı ve çoraplar tekrar kullanılmadan önce mutlaka kurutulmalıdır. Güvenlik ayakkabıları uzun süre giyildikleri için ayağımızı desteklemeli taban ve astarı ayağımızın konforunu sağlamalıdır.
- İş ayakkabıları kullanırken gerek tabanına gerekse üst deriye bulaşan kirler ve diğer bulaşmış maddeler (yağ, kimyasal madde vb.) nemli bir bezle silinerek düzenli olarak temiz bulundurulmalıdır.
- Ayakkabıların üstü kuruduğunda ve / veya belli aralıklarla uygun ayakkabı boya ve cilasıyla boyanmalıdır.
- Herhangi bir nedenle ayakkabı çok ıslandığı zaman açık, serin ve iyi havalanan yerde kendiliğinden kurumaya bırakılmalıdır. Herhangi bir ısı kaynağından yararlanarak kurutulmaya çalışılmamalıdır.
- Ayakkabıların temizlenmesinde keskin aletler kullanılmamalıdır.
- İş ayakkabıları normal ayakkabı gibi kişisel bir üründür. Temiz ve kuru çorapla giyilmesi tavsiye edilir.
Ayakkabı Üretiminde İş Güvenliği yazımıza linkten ulaşabilirsiniz. Ayrıca blog yazılarımızı takip ederek tüm sektörle alakalı güncel bilgilere ulaşabilirsiniz. Tüm bunlara ek olarak web sayfamızdaki sosyal medya butonlarından Engin İSG firmamızın Facebook, Twitter, Instagram ve Youtube sosyal ağ hesaplarımıza erişim sağlayabilir bizi takip edebilirsiniz.
Engin OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) olarak tüm sektörlere İSG hizmetleri veriyoruz, talep ve istekleriniz konusunda web sitemiz üzerinden fiyat teklifi alabilir yada 0850 441 67 42 telefon numarasını arayarak ücret Bilgisi öğrenebilirsiniz. Ayrıca tüm hizmetlerimiz için güncel kampanyalarımızdan ve özel indirimlerimizden faydalanabilirsiniz
