Balıkçılık Sektöründe İş Güvenliği
Balıkçılık Sektöründe İş Güvenliği sektör bazında istihdam edilen çalışan sayısı göz önünde bulundurulduğunda küçük ve orta ölçekli işletmeler sınıfında yer alan iş yerlerine göre çalışan sayısının oldukça fazla olduğu görülmektedir. İstatistikler incelendiğinde, meydana gelen iş kazalarının büyük bir bölümü “makinelerin sebep olduğu kazalar” olarak iş kazaları sebepleri sıralamasında ilk sıralarda yer alıyor. Bu durum makinelerin çalışanlara verebileceği zararları önleme amaçlı koruyucu önlemlerin yeterli seviyede sağlanmadığını ortaya koymaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği’nin önleyici yaklaşımının temelini; risk değerlendirmesi, acil durum planları ve eğitimler oluşturur. Risk değerlendirmesi, iş yerinde, çalışanlara zarar verecek olan etmenlere karşı yeterli tedbir alınıp alınmadığını ortaya koyan teknik bir yaklaşımdır. Risk değerlendirmesinde amaç; iş yerinde, çalışanların, sağlık ve güvenliklerini tehdit eden etmenlerin tespit edilmesi, derecelendirilmesi ve önleyici tedbirlerin belirlenerek çalışma ortamı risklerini kabul edilebilir seviyeye düşürmektir.
İçindekiler
Balıkçılık Sektöründe Kazalar
İster küçük geleneksel balıkçı teknelerinde olsun isterse büyük ve çeşitli makinaların kullanıldığı endüstriyel balıkçı gemilerinde olsun önemli iş kazaları meydana gelmektedir. Trol balıkçılığında, trol denize atılırken birbirini takip eden ve vinçlere bağlı pek çok tehlikeli iş yapılmaktadır. Trol kapaklarının tel ağlara bağlanması en tehlikeli işlerden biridir. Çünkü bu kapaklar yüzlerce kilo ağırlığındadır. Balıkçılık ekipmanlarının vinçler ya da makaralar olmadan kullanımı mümkün değildir. Trol atılana kadar asılı bulundukları yerlerde her biri çok ağır olan bu ekipmanlar ve bobinler sallanmaktadır.
Trollerin ya da ağların atılması ve çekilmesi sırasında bunları taşıyan sağlam çelik tel kablolar ve teller kullanılmaktadır. Bu kabloların üstündeki gerilim inanılmaz derecede büyüktür ve bunlara dokunmak takılmaya, düşmeye ve önemli kesiklere neden olmaktadır. Ayrıca asılı duran trollerin çarpması, diğer ağlara ve kablolara takılarak düşme, gergin kabloların ve bazı mekanizmaların arasına sıkışma, parmakların, ellerin ve kolların yaralanmasına ve kopmasına neden olmaktadır. Ayrıca vinçlerin kaldırdığı ağır yüklerin, çelik kabloların ileri-geri sarması sonucunda ayaklara, bacaklara veya vücudun farklı yerlerine düşmesi söz konusu olmaktadır.
Balıkçılık Sektöründe Ölümcül kazalar
Bunlar incelenirken genellikle ikiye ayrılmaktadır. Birincisi gemiden düşme, dalgalar tarafından yutulma ve makinalar dan kaynaklanan ölümlerdir. ikicisi ise gemiden kaynaklanan patlama, batma, yangınlar sonucu gemilerin kaybolması ve batması ile meydana gelen ölümlerdir.
Balıkçılık Sektöründe Ölümcül olmayan kazalar
Genellikle yapılan işler sırasında eller, bacaklar ve kollar ile boyun, baş, kaburga ve omurga bölgelerinde yaralanma ve sakatlanmalara sıkça rastlanmaktadır. En çok görülen travmalar; açık yaralar, kırıklar, burkulmalar, çatlaklar, kopmalar ve burkulmalar dır. Bazı ciddi yaralanmalar ve açık yaralar söz konusu olduğunda enfeksiyon kapılmasını önlemek için anında ilaçla müdahaleye ihtiyaç duyulabilir.
Yapılan işler Yaralanmalar
| Trollerin atılması, ağların serilmesi | Düşmeler, kablolara ve ağlara takılma, çarpma, sıkışma ve düşme |
| Trol kapaklarını birleştirme | Çarpmalar ve gemiden düşmeler |
| Balık temizleme | Bıçak ve makinaların kesmesi, muskuloskeletal ( kas, iskelet sistemi) zedelenmeleri |
| Oltayla balıkçılık | Çengellerin batması, iplere ve ağlara takılma |
| Ağır yükler | Muskuloskeletal(kas, iskelet sistemi) zedelenmeler |
| Balıkları filetolama | Kesikler, kopmalar ve muskuloskeletal(kas, iskelet sistemi) zedelenmeler |
| Filetoların budanması | Kesikler, Muskuloskeletal( kas , iskelet sistemi) zedelenmeleri |
| Kapalı alanlarda çalışma, yükleme, indirme | Intoxication(zehirlenme), asfiksi |
Balıkçılık Sektöründe Hastalıklar
Mesleki Astım
Bu sektörde sıkça görülen hastalıklardan biridir. Genellikle karides, yengeç ve istakoz gibi kabuklu deniz canlılarının bu hastalığa sebep olduğu düşünülmektedir.
Akciğer kanseri
Bazı çalışmalar sigara kullanımının akciğer kanseri konusunda temel etken olduğu yönünde sonuçlar ortaya koyarken, bazı çalışmalar da özellikle gemilerin makine dairelerinde çalışan işçilerin asbest ya da polisiklik aromatik hidrokarbonlara sunuk kaldığı için kansere yakalandığını söylemektedir. Burada kontrol gruplarının kurulması çok önemlidir.
Zehirlenme
Gemide çıkan yangınları sonucunda ortaya çıkan dumanların solunması ölümcül zehirlenmelere neden olabilir. Ayrıca bazı dondurucuların sızması ya da balıkların tazeliğini korumak için kullanılan kimyasalların ortamda olması zehirlenmelere neden olmaktadır. Dondurucular, metil klorür ve amonyak gibi bazı zehirli kimyasallardan oluşmaktadır. Ayrıca kapalı alanlarda sülfür dioksit’e maruz kalma ölümlere neden olmaktadır. Bazı büyük gemilerden balıkların boşaltılması sırasında trimetilamin ve endotoksinlere bağlı ‘gribe benzeyen’ ancak ölümle sonuçlanan durumlara da rastlanmaktadır.
İntihar
Gemilerde yaşanan balıkçı ölümlerinin nedenini belirlemeye çalışmak bazen oldukça zor ve çetrefilli olmaktadır. Kazaların mı yoksa intiharların mı ölüme neden olduğu çoğu zaman saklı kalmaktadır. Bazı araştırmalar gemideyken balıkçılar için yakınlarındaki okyanusa atlamanın kaçınılmaz bir arzu haline geldiği konusunda yoğunlaşmaktadır. Burada doğal ortamla birleşme ya da içinde bulunulan durumdan kurtulma güdüsünün ön plana çıktığı düşünülmektedir.
Cilt Hastalıkları
Özellikle elleri etkileyen cilt hastalıkları yoğun olarak görülmektedir. Bunlar genellikle balık proteinleri ve lastik eldivenlerle temasa bağlanmaktadır. Eldiven kullanılmaması durumunda ise eller sürekli ıslak kalmakta ve nemli ortam dolayısıyla daha da çok duyarlı hale gelmektedir. En çok egzema hastalığına rastlanmaktadır. Allerjik olsun ya da olmasın egzemaya neden olan koşullar ortamda sürekli bulunduğundan sıkça rastlanan bir rahatsızlıktır.
İşitme kaybı
Balıkların işlenmesi sırasında ya da gemideki makinaların kapalı alanda kullanımında özellikle ekipmanlar eskiyse çıkan sesler işitme bozukluklarına neden olmaktadır. Bu ciddiyetle üzerinde durulması gereken çok önemli bir konudur, çünkü çoğu zaman, nemden ve ıslak ortamdan ötürü makinaların bakımı düzenli olarak yapılmadığı zamanlarda bu seslerin çıkması kaçınılmaz hale gelmektedir.
Dudak Kanseri
Bunun nedeni ise ağları saklamak için kullanılan katrandır. Balıkçılar çoğu zaman ağlarla uğraşırken ağızlarını bir üçüncü el gibi kullandıkları için, katranla temasın kansere yol açtığı düşünülmüştür. Ancak günümüzde UV radyasyonunun ve sigaranın dudak kanserine neden olduğu konusunda uzmanlar arasında genel bir kanı vardır.
Balıkçılar için İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemleri
Kişisel Koruyucu Donanımların(KKD) kullanılması birçok iş kazası ve meslek hastalığını önlemek konusunda çok önemlidir. Çünkü balıkçılık işin doğası gereği zor çalışma şartlarına sahiptir.
Özellikle troller ve ağır ekipmanlarla çalışılırken meydana gelen kazalardan korunmak için el, ayak ve baş koruyucaların kullanılması çok önemlidir.
Vücudun ıslanmaya ve neme karşı korunabilmesi için de balıkçılar için özel olarak yapılmış giysilerin ve ortamdan koruyucu giysiler giyilmesinde çok fayda vardır.
Gemilerde sıkça rastlanan suya düşme durumlarından korunmak için ise güvenlik demirleri ve en azından suya düşüldüğünde batmayı engelleyecek can kurtaran yelekleri giyilmesi gerekmektedir.
Kulakların da sesten korunabilmesi, işitme kayıplarının önlenebilmesi için uygun kulak koruyucuların kullanılması gerekmektedir.
Yangınlarla karşılaşıldığında ise hem yangının söndürülmesi için gereken yangından koruyucu ve yangın söndürücü ekipmanların, hem de yangından kaynaklanan dumanın zehirlenmesinden sakınmak için takılması gereken solunum koruyucular bulundurulmalıdır. Tersi durumda, yaralanmalar,yanmalar, zehirlenmeler kaçınılmaz olmakta ve ölümle sonuçlanan iş kazalarına neden olabilir.
Yine sürekli nemli ve ıslak ortamda çalışmanın neden olduğu cilt sorunlarına, kesici aletlerin ve sivri parçaların açtığı yaralara karşı ise hem koruyucu hem de cildin nefes almasını sağlayacak koruyucu giysileri (elbise-eldiven) kullanılması gerekmektedir.
Yiyecek Üretiminde İş Güvenliği yazımıza linkten ulaşabilirsiniz. Ayrıca blog yazılarımızı takip ederek tüm sektörle alakalı güncel bilgilere ulaşabilirsiniz. Tüm bunlara ek olarak web sayfamızdaki sosyal medya butonlarından Engin İSG firmamızın Facebook, Twitter, Instagram ve Youtube sosyal ağ hesaplarımıza erişim sağlayabilir bizi takip edebilirsiniz.
Engin OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) olarak tüm sektörlere İSG hizmetleri veriyoruz, talep ve istekleriniz konusunda web sitemiz üzerinden fiyat teklifi alabilir yada 0850 441 67 42 telefon numarasını arayarak ücret Bilgisi öğrenebilirsiniz. Ayrıca tüm hizmetlerimiz için güncel kampanyalarımızdan ve özel indirimlerimizden faydalanabilirsiniz
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti
